به دنبال چراغی

خوب یا بد! درست یاغلط! عامیانه یا روشنفکرانه است را نمی دانم! اما من یاد نگرفته ام هنوزدر عظمت ومرتبه کسی که کامل نشناخته ام حرفی بزنم !…که هر چه هم بسیار بگویم از این شکوه و علو “همای رحمت” بازبسیارِ کم است!…یکی مثل خود ما اما نه مثل هیچ کس!..همین نزدیکی و هم در دور دستها !…یکی که “نه خدا توانمش خواند نه بشر توانمش گفت/ متحیرم چه نامم شه ملک لا فتی را”…”خیلی دور خیلی نزدیک” !

اصلا چه می توانم بگویم از آنکه رفتنش، ارکان هدایت را به لرزه در آورد!!… من نا توانم و نشناخته ام هنوز ..می دانم اما که وصف او را نوشتن، “کلمه” کم می آورد!

روایت “انذار اقربا”، “لیلة المبیت” ، پیمان اخوت ، حدیث منزلت ، رکوع و زکات، ثقلین، غدیر، دفن شبانه همسر، فاتح خیبر و سکوت ، هجوم مردم و التماس، بی ارزش بودن منصب ، عدالت ، حقیقت ، بیت المال و شمع و حرارت آتش ، دق کردن مسلمانی بهر باز شدن خلخال زنی یهودی، عهد نامه ای به امیر مصر، رهگذر شبانه کوچه ها، دست نوازش و محبت ، نخلستان و چاه ، تجسم اخلاق ، مدارا ، توصیه به رعایت حال ضارب، قسم به پروردگار کعبه و رستگاری….. شفاعت و…
نه ! من نمی توانم ! حتی نمی توانم از این بسیار، کمی و فقط اندکی را به خاطر آورم…چه رسد به آنکه حرفی برای گفتن داشته باشم !!

نه اینکه نخواسته باشم که نتوانستم چیزی بگویم برای “غدیر” !! در میان سیل گفته ها،جایی دیدم که “نرو ای گدای مسکین در خانه علی زن/ که علی زند ز رحمت در خانه گدا را “…وجودم را به لرزه در آورد ! یادم آمد از نخواندن کامل حتی یک بار “نهج البلاغه”…گفتم که بیایم و بنویسم و دست کم اعتراف کنم به گدا بودنم ! و اینکه تو ز رحمت بارها آمدی و پشت در نگهت داشتم من !…تو آمدی و من در خود فرو رفته بودم ! تو نزدیک بودی و من دور بودم ! آمدی ، من اما جایی نداشتم ! …با این همه گفتم تو “امیر” من هستی و تو که مرا در آغوش کشیدی و من باز هم نفهمیدم ! نفهمیدم ! نفهمیدم ! …ازچه بگویم آخر؟!

***

علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدارا
که به ماسوا فکندی همه سایه هما را

دل اگر خدا شناسی همه در رخ علی بین
به علی شناختم من به خدا قسم خدا را

به خدا که در دو عالم اثر از فنا نماند
چو علی گرفته باشد سر چشمه بقا را

مگر ای سحاب رحمت تو بباری ارنه دوزخ
به شرار قهر سوزد همه جان ما سوا را

برو ای گدای مسکین در خانه علی زن
که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را

به جز از علی که گوید به پسر که قاتل من
چو اسیر توست اکنون به اسیر کن مدارا

به جز از علی که آرد پسری ابوالعجائب
که علم کند به عالم شهدای کربلا را

چو به دوست عهد بندد زمیان پاکبازان
چو علی که می تواند که به سر برد وفا را

نه خدا توانمش خواند نه بشر توانمش گفت
متحیرم چه نامم شه ملک لا فتی را

به دو چشم خون فشانم هله ای نسیم رحمت
که زکوی او غباری به من آر توتیا را

به امید آنکه شاید برسد به خاک پایش
چه پیام ها سپردم همه سوز دل صبا را

چو تویی قضای گردان به دعای مستمندان
که زجان ما بگردان ره آفت قضا را

چو زنم چو نای هر دم ز نوای شوق تو دم
که من غریب خوش تر بنوازد این نوا را

همه شب در این امیدم که نسیم صبحگاهی
به پیام آ شنایی بنوازد آشنا را

زنوای مرغ یا حق بشنو که در دل شب
غم دل به دوست گفتن چه خوش است شهریارا

زنده یاد “شهریار”!

برای من بهترین سریال خارجی بوده تا حالا!…به این خاطر که شاید بخش مهمی از این سریال به مناسبات و روابط حاکم میان بخشهای مختلف قدرت در نظام سیاسی پدر شاهی(پاتریمونیال) کره اشاره می کنه! و از این جهت میشه قرابت آشکاری رو دید بین آنچه به درازای تمام تاریخ ما قدمت داره وآنچه در این سریال به نمایش در آمده!..نوعی همذات پنداری تاریخی نظامهای سیاسی ما و کره!….معمولا این وجه از سریال برایم جذابیت بیشتری داشت!…”جواهری در قصر” نمونه موفقی بود از یک سریال خوش ساخت و البته چند لایه!

نمی خوام حرف خاصی در مورد این سریال بزنم چون از زمان حرف زدن در موردش شاید گذشته باشیم .یادمه اما وقتی تموم شد قرار بر این بود که مجموعه ای با عنوان “موج کره ای” پخش بشه حاوی مصاحبه با بازیگران و عوامل تولید این سریال و تصاویری از پشت صحنه!…در ابتدا تبلیغات نسبتا گسترده ای شد برای پخشش!من نفهمیدم چی شد که قطع شد این تبلیغات!…بعد هم زمانی پخش شد که ملت همیشه بیدار، خواب باشن..خیلی اتفاقی و نصفه و نیمه یک قسمتش رو دیدم! قسمتی که با “تاکو”(پدر خوانده یانگوم) مصاحبه کرد این منصور ضابطیان!..اگر از تیکه ای که به دماغ ضابطیان انداخت بگذرم، حرفی زد این “تاکو” که با شنیدنش احساساتی شدم و نزدیک بود کار دست خودم بدم!…گفت: این کره رو که می بینین انقدر پیشرفت کرده مادرزادی که این جوری نبوده! سی چهل سال پیش مردم کره برای کارگری می رفتن تهران! از جمله پسرعموی خود من!….وقتی این حرفای تحریک کننده وفوق العاده مستهجن رو شنیدم دستهای من همچین با همدیگه خورد تو سرم که احساس کردم عنقریب است قالب تهی کنم و واجب الفاتحه شوم!…اما وقتی فهمیدم قدرت دو دستی کوبیدن تو سرم تا این حد زیاده احساس کردم حیفه دیگران رو محروم کنم از این فرصت، برای همین تصمیم گرفتم زنده بمونم تا مشت محکمی بر دهان کسانی بکوبم که همچین اجازه ای رو به این کره ای ها دادن!..واقعا چرا؟ چرا؟ “افسر مین” تو دلت می یاد نیای تهران کارگری؟! نه! می خوام بدونم واقعا حیفت نیومد به جای کارگری تو ایران رفتی سراغ عمل قبیحه بازیگری؟!…بی سلیقه ای دیگه! اون موقع داغ بودی حالیت نشده!

من ندیدم ولی تعریف کردن برام که این “افسر مین” تو مصاحبه اش گفته شنیدم که ایران پسرای خوش تیپی داره!….نه! خداییش می خوام بدونم اینو اون گفته؟!..گفته “پسرا”؟؟!..”پسرا “؟؟!…آخی!..دلم داره غنج می ره! من که خیلی طرفدارش شدم رسما!…یعنی منو می گفته دیگه؟!

***

به سرم زده بود که هر روز اینجا بنویسم که خطر از بیخ گوشم رد شد اساسی! چون به شدت و به سرعت پشیمون شدم! …

این یادداشتو هم همین جوری نوشتم! احساس کردم زیادی داره جدی می شه اینجا ! و از خودم دور!..نوشتم که اگر بعدها خودم خوندم خیلی چیزا رو یادم بیاد! چون برای من پر از نشانه اس!

از دیدن عکسهایی که ممد گذاشته بودحالی پیدا کردم که باعث شد کامنتی براش بنویسم از احساسم!.. اون عکسها آنقدر ذهن منو مشغول کرده بود که احساس می کنم علاوه بر اون کامنت میشه باز هم حرف زد! شاید کمی جدی تر!

***

قبل تر ها با دیدن هر صحنه ای حتی کمتر از این مهمان اشکهایم می شدم!.. عادت شده شاید برایم که این بار هم اشک در چشمانم حلقه زند و آرام بغلتد به روی گونه ام!..ولی خب واقعا که چی؟!..خدایا! تو بی تقصیرترینی!خدایا! تو را دیدم که بیش از همه ناراضی بودی از این بابت!
مگر کم دیده ام و دیده اید این صحنه ها را؟!…من اما دیده ام رنجی جانسوز تر از این برای دیگری!…سنگینی اش آتشی می زند بر همه عالم و انسانیت!…دخترک ناز و معصوم! مرا ببخش! سخت مرا ببخش!..دردی که اما برای دیگری و دیگران بارها دیده ام باور کن کم از آه تو نداشت!…بیشتر حتی بود به گمانم!..من دیدم جایی که گفته اند حرمت مومن بیش از حرمت کعبه است!…و شنیدم که کسی این را بلند داد می زد!…اما گوش شنوایی ندیدم!….من قلب سوزان کسی یا کسانی را بارها دیدم که حرمت و آبرویشان را چون متاعی بی مایه خرید و فروش می کردند!…دخترک دوست داشتنی! مراببخش!..غمت را من بی پرده به دل و جان می خرم!..باور کن اما کودک کسی را دیدم که آتش به جانش افتاده بود!…خدایا! من در عجبم از صبر تو!حرمت آن را می برند که تو عزیزش می داری بیش از قبله ما!… و تو که دم بر نمی آری!…شاید هم دیگر گوش شنوایی نمانده!
و ما که نشسته ایم و فقط حسرت می خوریم و تنها می مانیم همه!…خب که چه شود!؟…دخترک با محبت مهربان!…می دانم که می دانی من می نشینم و باز به گاه حادثه ای دیگر تنها اشک می ریزم! فقط اشک!…و چه سود تو را از این بابت؟!…نه چیزی را عوض می کند و نه مرهمی برای تو خواهد بود!…عادت کرده ایم فقط! همین!..اگر نبود عادت، اینجا همه چیز آرام به نظر نمی آمد…از ماست که بر ماست!..مرا ببخش! تو و بیش از تو آن دیگری که جانش سوخته بود! مرا سخت ببخش!..خدایا! تو چی؟..می بخشی ام؟

***
حوادثی از این قبیل کم اتفاق نیفتاده اند!اما دلمان خوش است که مردمی “عاطفی” هستیم و با شنیدن یا دیدن حادثه دلمان می سوزد و اگر پایش بیفتد اشکی هم می ریزیم!…همه را نمی گویم که بر نخورد به کسی!…خودم را می گویم!..کمی که می گذرد دلم آرام می شود که عجب عاطفه ای! چه انسانیتی! که هنوز در من زنده مانده و تازه اشک هم دارم هنوز!.. و مانندحس کسی که کار خوبی انجام داده راضی می شوم و خشنود!..یک لحظه فکر می کنم به خاطر این “خوبی”شق القمر کردم و جایم در بهشت!!..چه می شود آن قربانی حادثه؟! نمی دانم!…همین قدر می دانم که خودم مهم می شوم و حس خوبی که پیدا می کنم از این بابت!

هیچ چیز عوض نمی شود! من و آن دیگری در جای خود سیلاب اشک هم به راه اندازیم باورکن اتفاقی برای آن یکی که قربانی حادثه بعدی است نمی افتد!..شاید خود من آن باشم که قرار است بار دیگر برایش مویه کنند!..کسی چه می داند؟!..اما نه! این حس همیشه همراهم هست که من قرار است تافته جدا بافته ای باشم تا مرگ خوب باشد اما برای همسایه!

گزندی که به جسم انسانهای اطرافمان می رسد چشمانمان را شاید خیس کند، برای ریختن آبروی کسی اما تره هم خرد نمی کنیم!..آبرو دیگر چیست؟!…اگر معنایی داشت این آبرو و کرامت، تاب زنده ماندن دیگر نداشتیم!…من شنیدم که گفته اند در شهری خلخال از پای زن یهودی باز کرده اند و خبرش نزد امیری عادل برده اند و او فرموده اگر بابت این حادثه مرد مسلمان دق کند بر او حرجی نیست!…من اما تکه تکه خرد شدن آبرو و کرامت مسلمانی دیده ام و شنیده ام، زنده ام اما هنوز! تازه می گویم “او” امیر من هم هست!

***
واقعیت آن است که دیگر نه جسمی مهم مانده و نه جانی!..جسم زخم خورده را نهایتا با اشکی از یاد می برم و جان را هم که ارزشی نمی دانم برایش ! گاهی اما ممکن است غرولندی کنم و همه را به پای دولتیان مسئولیت نشناس بیندازم و خیالم را راحت کنم از هر نظر!..بله! مسئول مسئول است! اما باور کن با اشک و آه من مسئولیتش را به یاد نمی آورد!…مگر آورده است تا کنون؟!

به جای این همه اشک و آه و برانگیختن احساس اگر یک لحظه خود را در تشکیل “جامعه” سهیم می دانستیم اجازه نمی دادیم تا این اندازه این “جامعه” ضعیف و زهوار در رفته بماند و تفکیکی میان دولت و جامعه نباشد! هر چه نگاه می کنم بسط قدرت دولت را می بینم و غیبت جامعه!…اگر حادثه ای دلم را واقعا سوزانده بود به دنبال راه فرو نشاندن این سوزش می رفتم!…راهی ندارد جز قدرت جامعه و این تنها از طریق نهادهای واسط میان جامعه و دولت میسر است!…نهادی که بتواند خواست جامعه را به پیش ببرد، نماینده ناله یا اعتراض تک تک افراد باشد و اگر بتواند کاری هم انجام دهد! اینها که به ذهنم می آید باز یادم می آید در” اینجا” همه چیز سیاسی می شود! اگر بخواهی انجمنی داشته باشی مثلا برای دفاع از حقوق فلان گروه اجتماعی یا اصلا همین کودکان معصوم حتما قصدی سیاسی هم داری و به دنبال “نفوذ” هستی و….

نه! همان “اشک” مرا کفایت می کند!..تازه!حس خوبی هم پیدا می کنم!